Գիտնականները պարզել են, որ արկտիկական սառույցի հալման տեմպը դանդաղում է. ժամանակավոր դադար, թե՞ երկարաժամկետ միտում
Գիտնականները պարզել են, որ Արկտիկայի ծովային սառույցի հալման տեմպը վերջին 20 տարիների ընթացքում դանդաղել է՝ չնայած շարունակվող գլոբալ տաքացմանը։
Նրանց հետազոտության արդյունքները հրապարակվել են Geophysical Research Letters հանդեսում։
Այս դանդաղումը, հավանաբար, պայմանավորված է բնական կլիմայական տատանումներով, որոնք ժամանակավորապես փոխհատուցում են սառույցի մարդածին կորուստը։ Հետազոտությունները ցույց են տալիս, որ այս գործընթացը կարող է շարունակվել ևս 5-10 տարի, որից հետո, կանխատեսվում է, որ հալումը կարագանա։
1979 թվականից ի վեր արբանյակային դիտարկումների վերլուծությունը ցույց է տվել, որ սառույցի ծավալի կորստի տեմպը 2005-2024 թվականների սեպտեմբերին կազմել է 0,35-0,29 միլիոն կմ² մեկ տասնամյակում, ինչը 55-63%-ով ավելի դանդաղ է, քան նախորդ ժամանակահատվածներում։
Սառույցի ծավալի կորուստը ևս դանդաղել է՝ 2010-2024 թվականներին հասնելով 0,4 միլիոն կմ³ մեկ տասնամյակում, ինչը յոթ անգամ ավելի դանդաղ է, քան երկարաժամկետ միտումը։
Այս դանդաղումը նկատվում է ամբողջ տարվա ընթացքում, ոչ միայն ամռանը կամ ձմռանը։ Կլիմայական մոդելները ցույց են տալիս, որ սառույցի հալման նման դադարները հազվադեպ չեն՝ 5 տարվա ընթացքում շարունակվելու 50% և 10 տարվա ընթացքում 25% հավանականությամբ։
Սակայն այս դանդաղումը մշտական չէ։ Երբ այն ավարտվի, հալման արագությունը կարող է աճել 0,6 միլիոն կմ²-ով տասնամյակի ընթացքում՝ երկարաժամկետ միտման համեմատ։ Չնայած դանդաղման ճշգրիտ պատճառները հայտնի չեն, ենթադրվում է, որ ներքին կլիմայական տատանումները զգալի դեր են խաղում։




















Հայաստանի հանքարդյունաբերական ֆորում 2026. «Ռեսուրսներից՝ հնարավորություններ»
Հայաստանի հանքարդյունաբերական ֆորում 2026. ուղիղ միացում
Հայաստանը՝ ռեսուրսների, կայունության և հնարավորությունների խաչմերուկում թեմայով պանելային քննարկում՝...
Իշխանությունները ձգտում են մենաշնորհել քաղաքականությունը. Մենուա Սողոմոնյան
Կոչ ենք անում Փաշինյանին, որ Ադրբեջանին անընդհատ զիջումներ անելու փոխարեն, պետք է բարելավել Հայաստան...
Վարդան Ջհանյանի աննախադեպ պրեզենտացիան Armenia Mining Forum 2026-ին
Վարդան Ջհանյանը ներկայացրել է Հայաստանի հանքարդյունաբերության դերն ու ներուժը կրիտիկական մետաղների հ...
Գյումրիում հայտարարվել է մասշտաբային բարեգործական նախաձեռնության մասին. Քըրք Քըրքորյան փողոցը կհիմնա...
ՀՀ տնտեսության լոկոմոտիվը ապագայում դառնալու է հենց հանքարդյունաբերությունը. «ԶՊՄԿ»–ի գլխավոր տնօրեն...
Հանքարդյունաբերությունը ՀՀ տնտեսության կարևոր ոլորտներից է և զգալի ներդրում ունի երկրի զարգացման և ա...