Գյումրին որպես նախազգուշացում. երբ իշխանությունը փորձում է կանխել ընդդիմադիր հաղթանակները վախի միջոցով

Գյումրիում տեղի ունեցած դեպքերը ակնհայտ վկայում են, որ իշխանությունը սպառիչ կերպով անցել է քաղաքական պայքարի ոչ թե գաղափարական, այլ ճնշումների և քրեականացման դաշտ՝ նպատակ ունենալով կանգնեցնել ընդդիմադիր կառույցների աճող ազդեցությունը։ Քաղաքապետի դեմ հարուցված քրեական գործը ներկայացվում է որպես իրավական գործընթաց, սակայն այն, ինչ տեսանելի է ընդհանուր պատկերում, ավելի շատ հիշեցնում է քաղաքական մեսիջ՝ ուղղված ոչ միայն Գյումրիին, այլև ողջ ընդդիմադիր դաշտին։ Այս քայլը ցույց է տալիս, որ իշխանությունն ամեն կերպ փորձում է ճնշել ցանկացած ընդդիմադիր գործունեություն՝ տարածելով ուղերձ, թե պայքարի զարգացումը կարող է հանգեցնել քրեական հետապնդումների։

Քաղաքական վերլուծաբան Արման Աբովյանը «Փաստ»-ի հետ զրույցում ընդգծում է, որ իրավիճակը կանխատեսելի էր՝ հիշեցնելով Վանաձորի նախադեպը։ Նրա խոսքով՝ մեղադրանքի էությունն անգամ կասկածելի է, քանի որ քաղաքի ղեկավարն առնվազն մշտական վերահսկողության տակ գտնվելով՝ հազիվ թե հանկարծ որոշեր կաշառք վերցնել։ Աբովյանի դիտարկմամբ՝ սա աբսուրդային կառուցվածք ունի, իսկ ավելի լայն համատեքստում այն ընդդիմադիր դաշտի վախեցման գործընթաց է, որն ի վերջո կստեղծի հակադարձ ազդեցություն։ Նրա շեշտադրումով՝ իշխանությունը գործում է «կառավարելի քաոսի» տրամաբանությամբ, երբ ստեղծվում է մութ իրավիճակ, որտեղ ավելի հեշտ է ուղղորդել գործընթացները։

Գյումրիում ստեղծված մթնոլորտը պայթյունավտանգ է։ Ըստ պատգամավոր Մհեր Մելքոնյանի, տեղի ունեցածը ուղղակի հետևանք է Նիկոլ Փաշինյանի խորհրդարանում հնչեցրած հրահանգի՝ Գյումրիի ընտրված քաղաքապետի դեմ քայլերի վերաբերյալ։ Նրա խոսքով՝ իրավապահ համակարգը վերածվել է մեկ անձի կամքի կատարող կառույցի, ինչի հետևանքով երկիրը խրվում է հանցավորության և իրավական քաոսի մեջ։ Մելքոնյանը նշում է, որ սա հերթական փորձն է՝ հեռացնելու ընդդիմադիր համայնքապետին և վերադարձնելու իշխանական վերահսկողությունը Հայաստանի երկրորդ քաղաքում։ Նրա համոզմամբ՝ սա ուղիղ ազդանշան է բոլոր ընդդիմադիր համայնքապետերի և մասնավորապես Էջմիածնի առաջիկա ընտրությունների մասնակիցների համար։ Իշխանությունը բաց տեքստով ակնարկում է՝ եթե նույնիսկ հաղթեք, նույն ճակատագիրն է ձեզ սպասվում։

Այս իրավիճակում միայն մեկ ուղերձ կարող է մնալ ուժի մեջ՝ մարդիկ պետք է պաշտպանեն իրենց ընտրած ղեկավարին, քանի որ փոփոխությունների կայունությունն ապահովվում է ոչ թե իշխանության հռետորաբանությամբ, այլ ժողովրդի պատրաստակամությամբ կանգնելու սեփական ընտրության կողքին։ Իշխանությունը փորձում է ցույց տալ, որ ճանապարհը դեպի ընդդիմադիր հաղթանակ անցնում է քրեական գործերով, ուժային ճնշումներով և հանրային վախի մթնոլորտով։ Սակայն փորձը ցույց է տալիս, որ ճնշումների քաղաքականությունը երբեք չի մարում քաղաքական պայքարը, այլ ընդհակառակը՝ կարող է դառնալ համախմբման նոր մեկնակետ։

Գյումրիում տեղի ունեցածը դատական գործ չէ միայն․ դա քաղաքական ազդանշան է, և այն լսելի է ոչ միայն տեղական ինքնակառավարման մարմինների, այլև ամբողջ ընդդիմադիր դաշտի համար։ Հասարակական լարվածությունը բարձր է, իսկ իշխանության քայլերը ցույց են տալիս, որ քաղաքական մրցակիցներին չեզոքացնելու համար պատրաստ է գնալ առավել կոշտ մեթոդների։ Այս իրադարձությունը անխուսափելորեն դառնում է լակմուսի թուղթ՝ պարզելու, թե ընդդիմադիր դաշտը կմնա՞ պասիվ արձագանքողի դերում, թե՞ այն կընտրի միասնության և հարձակողական քաղաքականության ուղին՝ հակազդելու աճող ռեպրեսիվ մթնոլորտին։