Երեկվանից չդադարող աղմուկը վկայում է այն մասին, որ Թաթոյանը դարձել է իրական քաղաքական դերակատար

ՀՀ ՊԵԿ նախկին նախագահ, «Միասնության թևեր» քաղաքական նախաձեռնության անդամ Դավիթ Անանյանը գրում է․ ««Միասնության Թևեր» քաղաքական նախաձեռնության առաջնորդ Արման Թաթոյանի երեկվա ասուլիսի շուրջ առաջացած աղմուկը օրվա ընթացքում գնալով ուժգնացավ՝ դադարելով լինել պարզապես ամենօրյա հերթական քննարկվող իրադարձություն։ Եթե ուշադիր դիտենք արձագանքներին, մի բան հստակ պարզ է դառնում․ ասուլիսը հասավ իր թիրախին։

Ե՛վ իշխանական թևը, և՛ ընդդիմադիր որոշ շրջանակներ գրեթե միաժամանակ սկսեցին թիրախավորել, սրել հարձակումները և կոշտ արձագանքել Թաթոյանի հասցեին, և հենց սա է ապացույցը, որ նրա խոսքը դիպել է քաղաքական դաշտի ամենացավոտ կետերին։

✦ Կոռեկտության մասին

Թաթոյանը ոչ մեկին չի վիրավորել, չի նվաստացրել, չի սերմանել ատելություն։ Նա խոսել է հանգիստ, կոռեկտ, բայց խորքային ճշմարտություններով։

Եվ հենց այդ կոռեկտ, հավասարակշռված խոսքն է, որ խախտեց քաղաքական դաշտի «հարմարավետ» հաշվարկները։ Քանի որ երբ ճշմարտությունն ասվում է առանց հայհոյանքի, առանց վիրավորանքի, առանց ցածր մակարդակի լեզվի, բայց ուղիղ՝ առանց շեղվելու, դա քաղաքական դաշտում առաջացնում է ամենաուժեղ անհանգստությունը։

✦ «Վիզը կպոկեմ» արտահայտության մասին՝ աղմուկը ձևի, ոչ բովանդակության շուրջ

Երեկվա վայնասունը սկսվեց ոչ թե ասուլիսի հիմնական գաղափարներից, այլ մի արտահայտությունից՝ «վիզը կպոկեմ»։

Սակայն սա պարզապես էմոցիոնալ լեզու կամ բացթողում չէր։ Սա հստակ ենթանպատակով ծրագրված շեշտադրում էր, մի կողմից՝ բացահայտելու համար քաղաքական մշակույթում արմատավորված երկերեսանիությանը, ինչպես նաև ընդգծելու համար ցանկացած պաշտոնյայի կողմից քաղաքացու արժանապատվության խախտման նկատմամբ զրո հանդուրժողականության քաղաքական կեցվածքը։

Բայց առավել հետաքրքիրն այն է, թե ովքեր էին առաջինը, որ հենց այս արտահայտությունն «ընդունեցին իրենց վրա» և սկսեցին աղմկել։ Դրանք նույն ուժերն ու դրանց դերակատարներն են, որոնք տարիներ շարունակ են քաղաքական դաշտ ներմուծել հայհոյանք, ցածրարժեք վիրավորանք, ատելության խոսք, նվաստացնող բառամթերք, և այսօր հանկարծ մոռացել են, թե որտեղից է ծնվել այս խոսքային միջավայրը։

Այժմ այդ նույն մարդիկ փորձում են համառորեն քննարկումը շեղել ձևի վրա, քանի որ բովանդակության հետ վեճը պարզապես չեն կարողանում պահել։ Քանի որ բովանդակությունը հստակ է և անբեկանելի․ պետական ծառայությունը նախատեսված է քաղաքացուն սպասարկելու համար, ոչ թե նրան իշխելու։

Այս ամբողջ աղմուկը ցույց տվեց մեկ կարևոր բան ևս․ «վիզը կպոկեմ» արտահայտության հնչերանգը ոչ մեկին չէր անհանգստացնում այնքան, որքան դրա իմաստային հեղափոխությունը՝ համակարգը հիմքից փոխելու այն վերաբերմունքը, որով տարիներ շարունակ պաշտոնյան իրեն զգացել է «տեր» և ոչ «ծառայող»։

✦ Իշխանական նյարդայնությունը՝ բացատրելի

Թաթոյանը ձևակերպեց այն, ինչը իշխանությունն ամենից շատ է փորձում շրջանցել, այն որ Հայաստանի քաղաքական օրակարգը այլևս չի կարող կառուցվել «նախկինների դեմ պայքարի» միջոցով։ Եվ այս միտքը հնչեց ոչ թե առճակատման հռետորաբանությամբ, այլ՝ պետական մտածողությամբ։

Այն, որ իշխանական շրջանակների նյարդերը այդ աստիճան պրկվեցին, վկայում է նրա մասին, որ կոռեկտ քննադատությունը նրանց համար վտանգավոր է ավելի, քան աղմկոտ ընդդիմախոսությունը։

✦ Ընդդիմադիր նյարդայնությունը՝ նույնպես հասկանալի

Թաթոյանի կեցվածքն ու խոսույթը խախտում է հին բևեռականության վրա կառուցված ամբողջ քաղաքական հարմարավետությունը։ Նա բարձրաձայնեց ճշմարտությունը, մասնավորապես, այն, որ նոր քաղաքական դաշտ չի կարող ձևավորվել հին դեմքերի մշտական ստվերի և հին պատմությունների ձևափոխման շուրջ։

Սա հարմար ու ընդունելի չէ հնի համար, որովհետև նշանակում է՝ քաղաքական նոր ուժը չի պարտավորվում խաղալ նրանց ստեղծած «ճակատային» քարտեզով։ Դա էր պատճառը, որ նրանք էլ սկսեցին թիրախավորել նոր քաղաքական ուժի առաջնորդին։

✦ Ի՞նչ է իրականում տեղի ունենում

Իրականում տեղի է ունենում մի պարզ բան։ Թաթոյանի ասուլիսը կտրուկ հարցականի տակ դրեց Հայաստանի քաղաքական փակուղու ամբողջ կառուցվածքը։ Այդ պատճառով նրա խոսքին արձագանքը նման էր ոչ թե քաղաքագիտական կամ մասնագիտական քննադատության, այլ՝ ահազանգված ինքնապաշտպանական ռեակցիայի՝ երկու հակառակ բևեռներից՝ միաժամանակ։

Այսպիսի սինխրոն նյարդայնություն լինում է միայն այն ժամանակ, երբ ասվածը փոխում է խաղի կանոնները, ոչ թե հերթական անգամ հարմարեցվում է դրանց։

✦ Վերջնական գնահատական

Երեկվանից չդադարող աղմուկը վկայում է նրա մասին, որ Արման Թաթոյանը դուրս է եկել «անվնաս քննադատողների» շրջանակից և դարձել է իրական քաղաքական դերակատար։

Քաղաքական դաշտը չի սիրում, երբ որևէ մեկը խոսում է բարձր մակարդակի կոռեկտությամբ, բայց անզիջում ճշմարտությամբ։ Չի սիրում, երբ նոր ուժը գալիս է ազատ՝ առանց հին կախվածությունների։ Եվ չի սիրում, երբ նոր արժեքային առանցքը վտանգում է հնի և ներկայի գոյության բանաձևը։

Բայց իրականությունն արդեն պարզ է։ Այնտեղ, որտեղ միաժամանակ սրվում են իշխանական և հին ընդդիմադիր արձագանքները, այնտեղ ճշմարտությունն արդեն սկսել է իր ազդեցությունը»։