Արևմտյան եկեղեցիների աճող մտահոգությունը Հայաստանի իշխանությունների քաղաքականության շուրջ

Հայաստանում Հայ Առաքելական Եկեղեցու նկատմամբ իշխանությունների վարած քաղաքականությունը շարունակում է միջազգային արձագանք առաջացնել։

Վերջին օրերին արևմտյան երկրների եկեղեցական կառույցները գնալով ավելի են բարձրաձայնում իրենց մտահոգությունը՝ նշելով, որ երկրում վտանգված են ոչ միայն եկեղեցու բնական գործունեությունը, այլև հիմնարար մարդու իրավունքները։

Կանադայի Հայ Առաքելական Եկեղեցու թեմի առաջնորդ, եպիսկոպոս Աբգար Գևորգյանը դիմել է Հայաստանի և Սփյուռքի հոգևորականներին՝ ընդգծելով, որ ներկայիս փորձությունների պայմաններում Հայաստանում ծառայող քահանաները ցուցաբերել են իսկական հովվական օրինակ։ Իր ուղերձում նա նշել է, որ իշխանությունների ճնշման և պահանջների պայմաններում նրանք չեն շեղվել դարավոր եկեղեցական ավանդույթներից և պահպանել են հավատարմությունը Ամենայն Հայոց Կաթողիկոս Գարեգին Երկրորդին։ Եպիսկոպոս Աբգար Գևորգյանը հատուկ ընդգծել է, որ հոգևորականներին առաջարկվել են զիջումներ և հարմարավետություն, սակայն նրանք ընտրել են ծառայության խաչը՝ չդառնալով կեղծ բարեփոխումների գործիք և չդավաճանելով իրենց խղճին ու կոչմանը։

Կանադայից հնչած այս դիրքորոշմանը զուգահեռ պաշտոնական հայտարարությամբ է հանդես եկել նաև Դանիական Եկեղեցիների Խորհուրդը՝ ուղղված Հայաստանի վարչապետին։ Հայտարարության մեջ նշվում է, որ խորհուրդը մեծ ուշադրությամբ հետևում է Հայաստանում ստեղծված իրավիճակին, մասնավորապես Հայ Առաքելական Եկեղեցու մի քանի եպիսկոպոսների կալանավորմանը։ Դանիական կողմը շեշտում է, որ Հայ Առաքելական Եկեղեցին իրենց քույր եկեղեցին է և ունի կարևոր տեղ ոչ միայն հայ ժողովրդի պատմության և մշակույթի, այլև ժամանակակից հասարակական կյանքի մեջ։

Դանիական Եկեղեցիների Խորհուրդը իր հայտարարության մեջ բացահայտ մտահոգություն է հայտնում, որ Հայաստանում ճնշման տակ են հայտնվում հիմնարար իրավունքները՝ մտքի, խղճի և կրոնի ազատությունները։ Ընդգծվում է, որ այդ իրավունքները պաշտպանված են միջազգային կոնվենցիաներով, որոնց Հայաստանն ինքն է միացել, և դրանց խախտումը չի կարող դիտվել որպես ներքին հարց՝ առանց միջազգային հետևանքների։ Խորհուրդը կոչ է անում, որպեսզի եկեղեցական առաջնորդների նկատմամբ իրականացվող բոլոր իրավական գործընթացները կատարվեն իրավունքի գերակայության, համաչափության և կրոնի ազատության լիակատար հարգմամբ՝ հատկապես ներկայումս կալանավորված եպիսկոպոսների գործերի շրջանակում։

Երկու հայտարարություններն էլ փաստում են, որ Հայաստանի ներքին զարգացումները այլևս դուրս են եկել զուտ ներքին օրակարգի շրջանակներից։ Արևմտյան եկեղեցական կառույցների այս արձագանքները վկայում են, որ եկեղեցու նկատմամբ ճնշումների թեման ընկալվում է որպես արժեքային և իրավական խնդիր, որը վերաբերում է ոչ միայն հայ հասարակությանը, այլև այն միջազգային միջավայրին, որի մաս լինելը պաշտոնապես հռչակել է Հայաստանի Հանրապետությունը։

Կանադայից և Դանիայից հնչած կոչերը ցույց են տալիս, որ եկեղեցու շուրջ ստեղծված իրավիճակը վերածվել է միջազգային ուշադրության առարկայի։ Արևմտյան երկրների եկեղեցիները ակնկալում են, որ Հայաստանի իշխանությունները կվերադառնան երկխոսության, իրավական վստահության և հիմնարար ազատությունների հարգման ուղուն՝ պահպանելով երկրի բազմադարյա քրիստոնեական ավանդույթն ու հասարակական համերաշխությունը։