NYT․ ԱՄՆ-ն փորձել է նախազգուշացնել Իրանին Իսրայելի կողմից բանակցությունների մասնակիցների հնարավոր մահափորձերի մասին

Ամերիկացի պաշտոնյաները միջնորդների միջոցով փորձել են նախազգուշացնել Իրանին իրենց մտահոգությունների մասին, որ Իսրայելը կարող է այս գարնանը Վաշինգտոնի և Թեհրանի միջև բանակցությունների մասնակիցների նկատմամբ մահափորձեր իրականացնել, գրում է The New York Times-ը՝ հղում անելով ամերիկացի երկու պաշտոնյայի։

Նրանց խոսքով՝ ԱՄՆ-ում մտավախություն ունեին, որ Իսրայելի թիրախում կարող են հայտնվել Իրանի խորհրդարանի խոսնակ Մոհամմադ Բաղեր Ղալիբաֆը, որը ղեկավարում է Միացյալ Նահանգների հետ բանակցությունները, ինչպես նաև արտաքին գործերի նախարար Աբբաս Արաղչին, որը բանակցային գործընթացի հրապարակային ներկայացուցիչներից մեկն է։ Ինչպես պնդում են աղբյուրները, նախազգուշացումները փոխանցվել են միջնորդների միջոցով։

Ուրբաթ օրվա դրությամբ որևէ նշան չկար, որ ամերիկյան հետախուզությունը տեղեկություններ ուներ որևէ կոնկրետ դավադրության մասին, որը նման նախազգուշացումների պատճառ էր դարձել։

Միևնույն ժամանակ, իսրայելական պաշտպանության ղեկավարության բարձրաստիճան ներկայացուցիչները հրապարակայնորեն հայտարարել էին իրանական բարձրաստիճան առաջնորդներին վերացնելու ձգտման մասին, իսկ ԱՄՆ նախագահ Դոնալդ Թրամփը նախկինում հասկացրել էր, որ նման գործողությունները բարդացնում են բանակցային գործընթացը։

Մարտին Թրամփը հրաժարվել էր լրագրողներին հայտնել, թե Իրանում կոնկրետ ում հետ են ԱՄՆ-ը վարում բանակցություններ։

«Ես չեմ ուզում, որ նրանց սպանեն», — ասել էր նա։

«Հասկանում եք, սա մի քիչ բարդ է։ Նրանք բոլորին ոչնչացրել են», — հավելել էր նախագահը։

Մեկնաբանելով The New York Times-ի հրապարակումը՝ Իսրայելի վարչապետի գրասենյակը X սոցիալական ցանցում հրապարակել է հայտարարություն։

«Ինչպես միշտ, The New York Times-ի հերթական հրապարակումը Իսրայելի և իրանցի բանակցողների մասին կեղծ լուր է։ Լիովին հնարովի պատմություն է», — ասվում է հաղորդագրության մեջ։

CNN հեռուստաալիքի տվյալներով՝ Դոնալդ Թրամփի և Իսրայելի վարչապետ Բենիամին Նեթանյահուի միջև Իրանի հետ պատերազմի ընթացքում բազմիցս լուրջ տարաձայնություններ են առաջացել։ Նեթանյահուն դժգոհ էր շարունակվող բանակցություններից, մինչդեռ Թրամփը կարծում էր, որ իսրայելցի վարչապետը չափազանց ձգտում է խափանել հազիվ ուրվագծվող խաղաղ գործընթացը։

Հունիսին տեղի ունեցած հատկապես լարված հեռախոսազրույցներից մեկի ընթացքում Թրամփը հայհոյանք է օգտագործել՝ արտահայտելով իր դժգոհությունը Լիբանանում ծրագրվող իսրայելական ռազմական գործողությունից, հայտնել են զրույցի բովանդակությանը ծանոթ երկու աղբյուրներ։

Բացի այդ, ամերիկացի պաշտոնյաներից մեկի խոսքով՝ Թրամփի վարչակազմը ուշադիր հետևում էր իսրայելական հետախուզական ցանցի գործունեությանը, որը վերջին ամիսներին ուժեղացրել էր հետախուզական տվյալների հավաքագրումն ու իրանցի և ամերիկացի պաշտոնյաների նկատմամբ վերահսկողությունը։

Պատերազմի առաջին օրերին Իսրայելը վերացրել էր Իրանի տասնյակ բարձրաստիճան քաղաքական և կրոնական գործիչների, այդ թվում՝ երկրի գերագույն առաջնորդին և, ինչն, հնարավոր է, նույնիսկ ավելի ծանր հետևանքներ է ունեցել բանակցությունների հեռանկարների համար, ազգային անվտանգության գլխավոր խորհրդական Ալի Լարիջանիին։

Սակայն երբ պարզ դարձավ, որ ռազմական արշավը չի հանգեցնում Թեհրանում իշխանափոխության, Թրամփի վարչակազմը, ըստ ամենայնի, հրաժարվել է այդ ռազմավարության աջակցությունից՝ խաղադրույք կատարելով Իրանի հետ բանակցությունների վրա։

Ղալիբաֆի կամ Արաղչիի նկատմամբ մահափորձը կարող էր տապալել չափազանց փխրուն բանակցային գործընթացը, որի ապագան այժմ էլ մնում է անորոշ։

Թեև ԱՄՆ-ը և Իրանը ստորագրել են փոխըմբռնման հուշագիր, որը նախատեսում է 60-օրյա հրադադար, ամենաբարդ հարցերը, ներառյալ իրանական միջուկային նյութերի պաշարների ճակատագիրը, հետաձգվել են հետագա բանակցությունների համար։ Ընդ որում, նույնիսկ համաձայնագրի ուժի մեջ մտնելուց հետո Իրանը շարունակել է հարվածներ հասցնել Օրմուզի նեղուցում գտնվող նավերին, իսկ ԱՄՆ-ը ի պատասխան հարվածներ է հասցրել իրանական օբյեկտներին։