«Ռուսաստանն ամեն կերպ ամրապնդում ու մեծացնում է իր դերը տարածաշրջանում, ինչը բավական բնական է». Հակոբյան

Մի քանի օր առաջ Մոսկվայում Ադրբեջանի և Ռուսաստանի նախագահների միջև ստորագրվեց ռազմավարական դաշնակցության հռչակագիրը: Ինչպե՞ս եք գնահատում Հայաստանի ռազմավարական դաշնակցի և Հայաստանի հետ հակամարտության մեջ գտնվող երկրի միջև հարաբերությունների նման մերձեցումը: Ի՞նչ անելիք ունի Հայաստանն այս պարագայում:

Հայաստանին ուղղակի և անուղղակի առնչվող դրույթների բովանդակության տեսանկյունից այս փաստաթուղթը կտրուկ չի տարբերվում Ադրբեջանի և Ռուսաստանի միջև հարաբերությունների իրավական շրջանակն ամրագրող 1997 և 2008թ փաստաթղթերից: Եվ նույնիսկ այն դրույթը, որի վրա փորձեց արհեստական ուշադրություն հրավիրել Ադրբեջանի նախագահը՝ վերաբերող Ադրբեջանի տարածքային ամբողջականության ու ինքնիշխանության ճանաչմանը, նույնպես բոլոր փաստաթղթերում առկա է եղել: Բայց կարևորը երկու այլ հանգամանքներ են, որոնք Հայաստանի իշխանությունը չուզեց տեսնել, նախ՝ հարաբերությունների դաշնակցային բնույթի ամրագրումը, երկրորդը՝ փաստաթղթի ստորագրման համար ընտրված ժամանակը:

Հայտարարվեց, որ փաստաթղթի շուրջ բանակցությունները մեկնարկել են մեկ տարի առաջ, այսինքն՝ 44-օրյա պատերազմից հետո: Հայաստանի համար բավական ծանր փաստ է, որ դաշնակցության պայմանագիր է կնքվում Արցախի նկատմամբ ագրեսիա սանձազերծած և դրա համար ոչ մի քաղաքական, իրավական հետևանքներ չկրած Ադրբեջանի և Հայաստանի ռազմավարական գործընկերոջ, դաշնակցի միջև: Սա ծանր է, առաջին հերթին, քաղաքական և հոգեբանական տեսանկյունից:

Փաստացի, սա հերթական դրսևորումներ էր Հայաստանի զրոյացված սուբյեկտայնության, Հայաստանի շահերի, մտավախությունների, հայ ժողովրդի էմոցիաների անտեսման: Իսկ դա, առաջին հերթին, արդեն գրեթե 4 տարի Հայաստանի իշխանությունների վարած քաղաքականության, բոլոր ուղղություններով հարաբերությունները փչացնելու, Հայաստանի նկատմամբ վստահության ու հարգանքի ջախջախման հետևանքն է: Դրա մասին շատ ենք խոսել:

Ռուսաստանն ամեն կերպ ամրապնդում ու մեծացնում է իր դերը տարածաշրջանում, ինչը բավական բնական է: Ինչպես նաև բնական է, որ ոչ մի երկիր չի պաշտպանելու մեր շահերը, եթե մենք ինքներս դա չենք անում: Եթե Հայաստանի իշխանությունն անդադար խոսում է «խաղաղության դարաշրջան» բացելու մասին, ցույց է տալիս, որ որևէ խնդիր չի տեսնում Թուրքիայի ու Ադրբեջանի հետ բարեկամություն անելու մեջ, ուրեմն ի՞նչ ակնկալիքներ պետք է ունենանք երրորդ երկրներից: Եվ դա այն դեպքում, որ նույնիսկ բոլոր գերիներն ու պահվող անձինք դեռ չեն վերադարձվել, իսկ Բաքուն ու Անկարան չեն հրաժարվում հարկադրանքի քաղաքականությունից:

Շատ կարևոր է, որ գործընկերը ՝ և՛ ՌԴ-ում, և՛ Արևմուտքում հաշվի առնեն, որ օրվա իշխանության վարած քաղաքականությամբ չի կարելի սահմանել երկրի, ժողովրդի նկատմամբ վերաբերմունքն ու քաղաքականությունը: Ժողովուրդները, հանրությունը, պետք է տարբերվեն իշխանություններից՝ երկարաժամկետ հարաբերությունների պահպանման, զարգացման հիմքեր ստեղծելու առումով: Եթե նույնիսկ գործող իշխանության վարած քաղաքականությունը միջպետական հարաբերություններում խնդիրներէստեղծում, դա չի կարող և չպետք է նույն կերպ անդրադառնա նաև երկու ժողովուրդների և հասարակությունների հարաբերությունների վրա: Նույնը վերաբերում է նաև Թուրքիային և Ադրբեջանին, որոնք փորձում են օգուտ քաղել Հայաստանի գործող իշխանությունների թուլությունից՝ իրենց մաքսիմալիստական շահերին հասնելու համար՝ մոռանալով, որ հանրությունը դա չի կարող մարսել և երկարաժամկետ հեռանկարի համար այդ մոտեցումն առավել քան անարդյունավետ է: