Աստիճանաբար բացվում են փակագծերը. ի՞նչ է առաջարկում շարժումը. «Փաստ»
![](/timthumb.php?src=/disc/06-06-24/cbf3796cf84c1ae02a459d1eff579b9f.jpg&w=450)
«Փաստ» օրաթերթը գրում է.
Այն, որ հնարավոր իշխանափոխությունից հետո ամենևին էլ հեշտ չի լինելու, երևի թե շատ քչերին միայն պարզ չէ: Իրականության զգացողությունը պահպանած հայրենակիցները հստակ գիտակցում և իրենք իրենց հաշիվ են տալիս, որ ոչ միայն դյուրին չի լինելու Հայաստանն ավերակած Փաշինյանին իշխանությունից հեռացնելը, այլև շատ ավելի բարդ ու դժվար է լինելու դրանից հետո: Այդ «հետո»-ի վերաբերյալ նախօրեին որոշակի պատկերացումներ հրապարակայնացրեց «Տավուշը՝ հանուն Հայրենիքի» շարժումը գլխավորող Բագրատ արքեպիսկոպոս Գալստանյանը՝ ներկայացնելով «Անցումային կառավարության» գործառույթների վերաբերյալ պատկերացումների հիմնական թեզերը:
Ըստ այդմ, անցումային կառավարությունն ունենալու է 3 հիմնական գործառույթ.
1. Հաշտության կառավարություն, որն իրականացնելու է հաշտության օրակարգը բոլոր շերտերում:
2. Արտաքին աշխարհի հետ հարաբերությունների կարգավորում և իրավիճակի գնահատում՝ փորձելով հասնել նրան, որ երկիրն այս ամբողջ աշխարհաքաղաքական իրավիճակում կարողանա իր ուրույն ընթացքը պահել:
3. Պատրաստել արտահերթ ընտրություններ այն ժամանակահատվածում, որը կսահմանվի, իսկ ժամանակավոր կառավարությունը չի մասնակցի այդ ընտրություններին, որպեսզի չխաթարվի արդարության սկզբունքը:
Ամեն ինչ հնարավորինս պարզ է, ընկալելի, բայց թե՛ այդ թեզերից յուրաքանչյուրը, թե՛ դրանց առանձին բաղադրիչներ, այսպես ասենք՝ փակագծերը բացելու կարիք ունեն: Հարկավ, հունիսի 9-ին հայտարարված հանրահավաքում Բագրատ Սրբազանն ու շարժման ղեկավար կազմ ընկալվող գործիչները, երևի թե, հնարավորինս կբացեն ակնարկյալ փակագծերը: Սակայն մինչ այդ էլ հնարավոր է պատկերացումներ ներկայացնել հռչակված թեզերից յուրաքանչյուրի վերաբերյալ, այդ թվում՝ հիմնվելով շարժման ընթացքում գլխավոր հարթակից հնչած հայտարարությունների, մոտեցումների վրա: Առաջինը ժամանակավոր կառավարության հարցն է:
Հասկանալի է, որ «արտահերթ իշխանափոխության» պարագայում դա ամենից տրամաբանական քայլը կարող է լինել: Իսկապես, հնարավոր իշխանափոխությունից կամ, ավելի ճիշտ, Փաշինյանին իշխանությունից հեռացնելուց հետո ձևավորվելիք կառավարությունը պետք է լինի ժամանակավոր: Կարելի է այն անվանել «անցումային», «հաշտության», «ճգնաժամային», այլ տարբերակներ, բայց դրանից նրա ակնկալվող գործառույթներն ու տրամաբանությունն, ըստ էության, չեն փոխվում: Ամեն պարագայում, էականը ժամանակավոր կամ անցումային լինելն է այդ կառավարության: Տրամաբանական է, որ նման կառավարությունը գլխավորի այն գործիչը, որի առաջնորդությամբ հնարավոր դառնա իշխանությունից Փաշինյանի հեռացումը: Նմանապես տրամաբանական է, որ այդ կառավարությունը ձևավորվի՝ ներկայացնելով ցանկությունները այն շրջանակների, որոնք անմիջականորեն ներգրավվել են այդ պայքարում:
Բայց մյուս կողմից՝ դա պետք է լինի «մասնագետների կառավարություն» կամ, ինչպես սիրում են ասել քաղաքագետները, տեխնոկրատ կառավարություն, զերծ զուտ կուսակցական կամ կոալիցիոն ռևերանսներից, քվոտավորումից ու նմանօրինակ դրսևորումներից: Հիմնականն այստեղ հաշտության պահն է. մեր հանրությանը՝ երկրի ներսում, և մեր ազգին՝ ի սփյուռս աշխարհի, այդ ներքին համերաշխությունն իսկապես էլ անհրաժեշտ է: Դա էական գործոն է՝ առկա ու հաջորդիվ ավելի սրվելիք մարտահրավերներին դիմակայելու համար: Իսկ դիմակայել հնարավոր է այն պարագայում, եթե մենք մոբիլիզացնենք մեր գլխավոր «ունեցվածքը», այն է՝ ազգային գիտական, մտավոր, տեխնիկական, մարդկային, կադրային բոլոր ռեսուրսները:
Կարևոր է և այն շեշտադրումը, որ հաշտությունը կարող է ու պետք է լինի արդարադատության պայմաններում. այսինքն՝ ավերակումների համար կոնկրետ մարդիկ և շրջանակներ պետք է կրեն քաղաքական պատասխանատվություն, իսկ որոշակի դեպքերում, օրենքի պահանջներին համապատասխան, պետք է կրեն նաև քրեական պատասխանատվություն: Մյուս կողմից՝ որքան էլ քիչ է խոսվում այդ մասին, բայց երևի բոլորն էլ հասկանում են, որ անցումային կառավարության առանցքային խնդիրներից մեկը պետք է լինի երկրի տնտեսական վիճակի կայունացումը, սոցիալ-տնտեսական առողջացումը կամ առնվազն կայունացումը, տնտեսության առանցքային ուղղություններով որոշակի բարելավումը, ամենից կարևորը՝ պետության պաշտպանունակության աստիճանի բարձրացումը, բանակի վերազինումն ու մարտունակության վերականգնումը:
Տվյալ դեպքում «հաշտության կառավարություն» ասվածը կարելի է դիտարկել ոչ թե որպես գործառույթ, այլ առաքելություն: Ինչ վերաբերում է երկրորդ կետին՝ արտաքին աշխարհի հետ հարաբերությունների կարգավորմանը, ապա առաջին հերթին դա, բնականաբար, վերաբերում է մեր ավանդական ու բնական դաշնակիցներին, բարեկամներին, որոնք են Իրանը, Վրաստանը, Ռուսաստանը, Ֆրանսիան, որոշակի առումով՝ մեր տարածաշրջանում հետաքրքրություններ ունեցող Չինաստանը, Հնդկաստանը: Բայց միաժամանակ պետք է պահպանել գործընկերային հարաբերությունները թե՛ Եվրամիության, թե՛ ԱՄՆ-ի հետ: Իրավիճակն այնպիսին է, որ Վրաստանի հետ փոխհամաձայնեցված քայլերի դեպքում հնարավոր է տարածաշրջանում հասնել որոշակի հավասարակշռության՝ առնվազն այս փուլում խուսափելով համատարած թրքացման ու թյուրքական էքսպանսիայի գոյաբանական սպառնալիքից:
Հատկապես բարդ է լինելու Ռուսաստանի հետ փաշինյանական իշխանության փլուզած հարաբերությունների կարգավորումը: Բայց դա անհնար չէ: Համենայն դեպս, կան որոշակի հնարավորություններ՝ խելամիտ և արտաքին գործընկերների համար ընկալելի քաղաքականություն վարելու դեպքում հասնել որոշակի արդյունքների՝ նպատակակետ ունենալով սեփական երկրի անվտանգության ապահովումն ու տարածաշրջանային կայունությունը: Ինչ վերաբերում է «անցումային կառավարության» համար նշված երրորդ կետին՝ ընտրություններ նախապատրաստելուն՝ դրանց չմասնակցելու պայմանով, ապա դա առանցքային պահ է, որը, կարծում ենք, ընդունելի է քաղաքական դաշտի համար:
Ավելին, ի սկզբանե նման հատուկ շեշտադրում անելը, կարծում ենք, լրացուցիչ ընդգծումն է այն բանի, որը Բագրատ Սրբազանը նշում է նաև որպես «չակնկալիք», այսինքն՝ «Տավուշը՝ հանուն Հայրենիքի» շարժումն առաջնորդողների նպատակը ոչ թե իշխանություն ունենալն է, այլ պետությունը պահպանելը և այն կայուն ու բնականոն ընթացքի հուն վերադարձնելը: Անցումային կառավարության չմասնակցությունը ընտրություններին թույլ կտա վերջապես ունենալ արդար ընտրություններ՝ զերծ վարչական ռեսուրսների կիրառումից: Այդ դեպքում, ում կընտրի ժողովուրդը, ուրեմն նա էլ կկառավարի երկիրը...
Մանրամասները՝ «Փաստ» օրաթերթի այսօրվա համարում
![](/timthumb.php?src=/disc/07-09-24/f7c0a4a9a57bb447c210122e74ecfd22.jpg&w=100&h=60)
![](/timthumb.php?src=/disc/07-09-24/350b4cf879635926600564884069ce35.jpg&w=100&h=60)
![](/timthumb.php?src=/disc/07-09-24/4e05a932818c76e7fc1db97f98a918d1.jpg&w=100&h=60)
![](/timthumb.php?src=/disc/07-09-24/384715a4c324d1e55230eb349e73ae15.jpg&w=100&h=60)
![](/timthumb.php?src=/disc/07-09-24/ec5ec67ce2b37f9a8443ba3b34e00ef2.jpg&w=100&h=60)
![](/timthumb.php?src=/disc/07-09-24/8b16b881f8f84380e14ef6c5ff50b41a.jpg&w=100&h=60)
![](/timthumb.php?src=/disc/07-09-24/881f7a7680a0732ac46bb582697d3eb7.jpg&w=100&h=60)
![](/timthumb.php?src=/disc/07-09-24/b6d2a59381860ff05dbb42b5038c7074.jpg&w=100&h=60)
![](/timthumb.php?src=/disc/07-09-24/ce6486d2a56b8b546c514cdb47a79917.jpg&w=100&h=60)
![](/timthumb.php?src=/disc/07-09-24/56ab3c8da8deff0d5979eba2840b84c1.jpg&w=100&h=60)
![](/timthumb.php?src=/disc/07-09-24/82e5265a344aec5d2808cdac334ee6bd.jpg&w=100&h=60)
![](/timthumb.php?src=/disc/07-09-24/b0c0e2aef0e88745dd112b6ee2aeef49.jpg&w=100&h=60)
![](/timthumb.php?src=/disc/07-09-24/2a3ec997dc0b82367a59c77780b13140.jpg&w=100&h=60)
![](/timthumb.php?src=/disc/07-09-24/d33ece4586d0a457fdc01f190ee35c14.jpg&w=100&h=60)
![](/timthumb.php?src=/disc/07-09-24/6c8803ecb32c5d959c8db03d1bd85e6e.jpg&w=100&h=60)
![](/timthumb.php?src=/disc/07-09-24/d9053f95b87b70d83a1497978d2f333d.jpg&w=100&h=60)
![](/timthumb.php?src=/disc/07-09-24/25bd9e1353e06af26b4382369249f961.jpg&w=100&h=60)
![](/timthumb.php?src=/disc/07-09-24/c966d741acb1de5a7beb727a2accda0b.jpg&w=100&h=60)
![](/timthumb.php?src=/disc/07-09-24/6a85a078f0ed6b5983c7aec205b469a4.jpg&w=100&h=60)
![](/timthumb.php?src=/disc/07-09-24/c71bd8811c7498972c5ca90133cb3882.jpg&w=100&h=60)
![](/timthumb.php?src=/disc/07-09-24/c71bd8811c7498972c5ca90133cb3882.jpg&w=240&h=150)
![](/timthumb.php?src=/disc/07-09-24/3bab7313a8b101aeddbda4652a29e72a.jpg&w=240&h=150)
![](/timthumb.php?src=/disc/07-09-24/ffef170df9c1c7c6fe47778a528869b9.jpg&w=240&h=150)
![](/timthumb.php?src=/disc/07-09-24/03f1b5d866d2669e86743855a7f23cdd.jpg&w=240&h=150)
![](/timthumb.php?src=/disc/07-09-24/f640da8c115f134414590f0a3b1a37c3.jpg&w=240&h=150)
![](/timthumb.php?src=/disc/07-09-24/b1998cebfecdbe852ffab1b3fd75b099.jpg&w=240&h=150)
![](/timthumb.php?src=/disc/07-09-24/4b0128398eeecdbaf014c80098e9ff88.jpg&w=240&h=150)
![](/timthumb.php?src=/disc/07-09-24/4d0d94c86cbc8ba653928fd931a1acd3.jpg&w=240&h=150)
![](/timthumb.php?src=/disc/07-09-24/4e05a932818c76e7fc1db97f98a918d1.jpg&w=240&h=150)
![](/timthumb.php?src=/disc/07-09-24/ec5ec67ce2b37f9a8443ba3b34e00ef2.jpg&w=240&h=150)
![](/timthumb.php?src=/disc/07-09-24/881f7a7680a0732ac46bb582697d3eb7.jpg&w=240&h=150)
![](/timthumb.php?src=/disc/07-09-24/b6d2a59381860ff05dbb42b5038c7074.jpg&w=240&h=150)
![](/timthumb.php?src=/disc/07-09-24/ce6486d2a56b8b546c514cdb47a79917.jpg&w=240&h=150)
![](/timthumb.php?src=/disc/07-09-24/2b947eb139fa9a41cbe3f7fe29a2bc89.jpg&w=240&h=150)
![](/timthumb.php?src=/disc/06-09-24/f87a4917d7027f062d10b181ac1f1e17.jpg&w=240&h=150)
![](/timthumb.php?src=/disc/06-09-24/f2fc050d052843c3a2f7550d059f51fc.jpg&w=240&h=150)