Անբարեխիղճ մրցակցության հետևանքները շինարարական շուկայում

Տնտեսության և պետության դեմ ուղղված «հանդարտ պատերազմ»

Հեղինակ՝ Գարիկ Առաքելյան

Աղբյուր՝ 1or.am

Վերջին ամիսներին շինարարական և հարակից ոլորտներում ստեղծված վիճակը ստիպում է խոսել ոչ միայն տնտեսության խեղման, այլև պետական եկամուտների խաթարման և արդար մրցակցության կործանման մասին։

Մեր ունեցած տեղեկությունների համաձայն՝ շինարարության, վերանորոգման և կահույքագործության նյութերի ներմուծման ու վաճառքի շուկայում այսօր առաջացած լուրջ լարվածությունը պայմանավորված է մի պարզ, բայց վտանգավոր երևույթով՝ անբարեխիղճ մրցակցություն։

Գնի «հրաշքները»՝ օրենքից դուրս մեխանիզմների հետևանք

Հայաստանի ներմուծման շուկայում մի շարք ընկերություններ սկսել են կիրառել մեթոդներ, որոնք նախանշում են կամ հանցավոր մտադրություն, կամ համակարգային անտարբերություն վերահսկողության նկատմամբ։

Ըստ վստահելի աղբյուրների՝

Ներմուծման հայտարարագրում մատնանշում են ոչ իրական՝ նվազեցված գներ

ՀԴՄ կտրոնների չտրամադրումը կամ կեղծ արձանագրումը

Կանխիկ շրջանառության չհաշվառված հոսքեր

Արդյունքում՝ ստացվում է շուկայի արհեստական «թերարժեքացում», որը բերում է անկաշկանդ շահույթ այս ընկերությունների համար և կործանարար հետևանքներ օրինապահ տնտեսվարողների համար։

Տուժողը՝ օրինական բիզնեսն ու պետությունը

Այս իրավիճակում առաջինը հարված է ստանում բարեխիղճ մասնավորը, որը հարկերը վճարում է ըստ պահանջի, աշխատեցնում է օրինական շղթաներով, սակայն հայտնվում է այնպիսի գների դաշտում, որ մրցունակ լինելը դառնում է գրեթե անհնար։

Բայց այս ամենից առավել տուժում է պետությունը։ Խոսքը վերաբերում է միլիարդավոր դրամների հարկային կորուստներին, որոնք ուղղակի չեն մուտքագրվում բյուջե։ Իսկ դա նշանակում է՝ պակասեցված միջոցներ՝ առողջապահությանը, կրթությանը, սոցիալական ոլորտին։

ՊԵԿ, ՔԿ և ՄՊՀ ակտիվություն

Ըստ «Փաստ» թերթի տեղեկությունների՝ խնդիրը այս պահի դրությամբ արդեն ուշադրության կենտրոնում է հետևյալ կառույցների կողմից՝

✅ ՊԵԿ-ում սկսվել են ուսումնասիրություններ
✅ Քննչական կոմիտեում նախաձեռնվել է քրեական վարույթ
✅ Հարցը ներառվել է նաև Մրցակցության պաշտպանության հանձնաժողովի օրակարգում

Եթե իրավապահ կառույցները կարողանան ամբողջությամբ բացահայտել մեխանիզմներն ու պայքարել այս խախտումների դեմ, ապա արդյունքը կարող է դառնալ նախադեպային։

Հաշվեկշռի պահն է

Տնտեսության այս սեգմենտում տեղի ունեցող գործընթացները սոսկ հաշվապահական կամ հարկային վեճ չեն։ Դրանք ուղղակիորեն ազդում են մրցակցային դաշտի առողջության, ներդրումային մթնոլորտի և տնտեսական վստահության վրա։

Այս փուլում կառավարական և վերահսկողական մարմինների առաջնահերթ խնդիրն է՝

Կանխել տնտեսության ահաբեկումը բարեխիղճ սուբյեկտների նկատմամբ

Վերականգնել հավասար խաղի կանոններ

Ստիպել խոշոր խախտողներին պատասխան տալ օրենքի առաջ