Շրջանաձև տնտեսության ներդրում՝ որպես մթնոլորտային արտանետումների և թափոնների կառավարման համակարգային լուծում. Հրայր Կամենդատյան

Սոցիալական ծրագիր 18/87։

 

Մթնոլորտային արտանետումների և թափոնների կառավարման խնդիրը համակարգային լուծում է պահանջում, որը հիմնված է ոչ թե հետևանքների դեմ պայքարի, այլ տնտեսության կառուցվածքային փոփոխության վրա։ Որպեսզի արդյունքն իրական լինի, անհրաժեշտ է կիրառել «Շրջանաձև տնտեսության» մոդելը։

 

Ահա այն հիմնասյուները, որոնց միջոցով հնարավոր է արմատապես փոխել իրավիճակը.

1. Թափոնների կառավարում և «Զրոյական աղբ»

Աղբավայրերի ծավալը կրճատելու համար պետք է դադարեցնել աղբի պարզունակ կուտակումը և անցնել տեխնոլոգիական վերամշակման.

* Պարտադիր տեսակավորում. Ներդնել աղբի տեսակավորման համակարգ հենց աղբամանի մակարդակում (պլաստիկ, թուղթ, ապակի, օրգանական թափոն)։

* Կենսագազի արտադրություն. Օրգանական թափոնները պետք է վերածվեն պարարտանյութի կամ կենսագազի, այլ ոչ թե բաց երկնքի տակ քայքայվեն՝ արտանետելով մեթան։

* Այն թափոնները, որոնք ենթակա չեն վերամշակման, պետք է այրվեն բարձր տեխնոլոգիական գործարաններում՝ վերածվելով էլեկտրաէներգիայի կամ ջերմության (զտիչների խիստ վերահսկողությամբ)։

2. Արտանետումների կրճատում և Էներգետիկ անցում

Մթնոլորտի մաքրությունը ուղղակիորեն կապված է էներգիայի ստացման աղբյուրների հետ.

* Տրանսպորտի էլեկտրականացում. Հանրային տրանսպորտի և մասնավոր մեքենաների աստիճանական անցում էլեկտրական շարժիչների։

* Վերականգնվող էներգետիկա. Արևային և քամու կայանների մասնաբաժնի մեծացում՝ նվազեցնելով ջերմաէլեկտրակայանների (ՋԷԿ) ծանրաբեռնվածությունը։

* Զտիչ համակարգեր արդյունաբերության մեջ. Խիստ տուգանքներ և ստանդարտներ գործարանների համար, որոնք չեն կիրառում արտանետվող գազերի մաքրման ժամանակակից սարքավորումներ։

3. Տնտեսական խթաններ և Օրենսդրություն

Խնդիրը չի լուծվի միայն կոչերով. անհրաժեշտ են կոնկրետ տնտեսական գործիքներ.

* «Աղտոտողը վճարում է» սկզբունքը. Բարձր բնապահպանական հարկեր այն արտադրողների համար, որոնք օգտագործում են չվերամշակվող փաթեթավորում։

* Կանաչ սուբսիդիաներ. Հարկային արտոնություններ այն բիզնեսներին, որոնք ներդնում են անթափոն տեխնոլոգիաներ։

* Արգելքներ. Միանգամյա օգտագործման պլաստիկի ամբողջական արգելում և անցում կենսաքայքայվող նյութերի։

Այս ամենի հիմքում պետք է դրվի նաև կրթական բաղադրիչը, որպեսզի սպառողական մշակույթը փոխվի դեռևս դպրոցական տարիքից։