Գնաճ․ ինչու՞ են գներն աճում

Ամեն անգամ, երբ քաղաքական գործիչը ցանկություն է հայտնում ինչ-որ բանի մասին լրացուցիչ հոգ տանել, գինը միանգամից բարձրանում է: Պատերազմից հետո մեր կառավրությունը, ցանկացավ «զարգացնել» տնտեսությունը, բայց ստացվեց ոնցվոր միշտ ։ Հայկական դրամը շարունակում է արժեզրկված մնալ ։ Դեկտեմբերին խանութներում պարենային մի շարք ապրանքների գնաճ նկատվեց, տնտեսագետները պատճառներից մեկը հենց դրամի արժեզրկումն էին համարում։

Գնաճի ֆոնի վրա բնակչությանն առավել շատ հուզում է այն հարցը, թե իրականում ինչքանով է թանկացել իրենց կյանքը: Մինչդեռ պաշտոնական վիճակագրության կողմից հրապարակվող պարենային շուկաներում գների տատանումները լիարժեք չեն կարող ներկայացնել, թե իրականում ինչպես են փոփոխվում մարդկանց կենսապայմանները: Հայաստանում, ինչպես և աշխարհի մի շարք երկրներում, բնակչության կենսամակարդակի գնահատման համար օգտագործվում է կենսապահովման նվազագույն զամբյուղ հասկացությունը, որը լայնորեն կիրառվում է երկրի սոցիալական քաղաքականությունը մշակելիս: Կենսապահովման նվազագույն զամբյուղի օգնությամբ են հիմնավորվում նվազագույն աշխատավարձի, կենսաթոշակների, կրթաթոշակների, նպաստների ու սոցիալական այլ վճարների չափերը: ՀՀ Ազգային վիճակագրական ծառայությունը նվազագույն սպառողական զամբյուղի արժեքը հաշվարկում է ըստ ՀՀ առողջապահության նախարարության մշակած սննդամթերքի կազմի, կառուցվածքի և էներգետիկայի։ Պարենային զամբյուղը ներառում է 11 անուն սննդամթերք (հաց, ալյուր, մակարոնեղեն, ձավարեղեն, ընդեղեն, մսամթերք, կաթնամթերք (կաթ, կաթնաշոռ, պանիր), կարտոֆիլ, բանջարեղեն, միրգ, շաքար, ձու, բուսական յուղ, մարգարին, ձուկ) այնպիսի քանակությամբ, որն ապահովում է օրական 2 412,1 կկալ էներգետիկա՝ 1 շնչի հաշվով։

2020 թվա­կա­նի հուն­վա­րի 1-ից Հա­յաս­տա­նի Հան­րա­պե­տու­թյու­նում աշ­խա­տո­ղի նվա­զա­գույն աշ­խա­տա­վար­ձը կազ­մում է 68000 դրամ նա­խորդ՝ 55000-ի փո­խա­րեն:

Աշ­խա­տո­ղը պետք է ստա­նա այն­քան աշ­խա­տա­վարձ, որ այն բա­վա­րա­րի ոչ թե գո­յատևե­լու, այլ ապ­րե­լու հա­մար։

Կա­ռա­վա­րու­թյու­նը 68000 դրամ նվա­զա­գույն աշ­խա­տա­վար­ձը սահ­մա­նել է բյու­ջեի հնա­րա­վո­րու­թյան չա­փով: Բայց ար­դյոք այն բա­վա­րա՞ր է ապ­րե­լու հա­մար, ե­թե նկա­տի ու­նե­նանք, որ նվա­զա­գույն զամ­բյու­ղի ար­ժե­քը կազ­մում է 60394,2 դրամ: Այս գու­մա­րով քա­ղա­քա­ցին ի զո­րու չէ հո­գա­լու իր ա­մե­նա­պար­զու­նակ կա­րիք­նե­րը: Իսկ ե­թե հաշ­վի առ­նենք այն փաս­տը, որ շատ դեպ­քե­րում ըն­տա­նի­քի ան­դամ­նե­րից աշ­խա­տանք ու­նի միայն մե­կը, ա­ռաջ է գա­լիս գո­յատևե­լու խն­դի­րը:

Ստացվում է, որ Հայաստանում մեկ ընտանիքի ամսական եկամուտի չափը նույնքան է, որքան մեկ հոգուն պետք է մեկ ամիս միայն սնվելու համար, այն էլ՝ ընդամենը 11 տեսակի ուտելիք: Այսինքն՝ 68 հազար դրամով ապրում է մեկ ամբողջ ընտանիք, չնայած որ այդ գումարը սահմանված է մեկ հոգու յոլա գնալու համար: Ինչ վերաբերում է թոշակին, ապա ծերության թոշակ ստացողը ստանում է կրկնակի քիչ սնունդի փող, քան պետությունը սահմանել է մեկ ամսում ապրելու համար: Ընդ որում, շեշտենք, խոսքը ոչ թե նվազագույն սպառողական զամբյուղի մասին է, այլ՝ պարենային՝ միայն սննդի: Սա դուրս է որևէ տրամաբանությունից: Այսինքն, պետությունը մարդուն տալիս է շատ ավելի քիչ գումար, քան ինքը սահմանել է ապրելու համար:

ավելին