Իշխանության երկարաձգման գինը. երբ ժողովրդավարությունը վերածվում է կառավարման իմիտացիայի
Ժողովրդավարությունը ենթադրում է իշխանության պարբերական փոփոխություն, հաշվետվողականություն և հավասարակշռված կառավարման համակարգ։ Սակայն երբ իշխանությունը երկարաձգվում է և վերածվում ինքնանպատակ գործընթացի, այն աստիճանաբար կորցնում է իր բովանդակությունը՝ վերածվելով ձևականության։ Հունգարիայում ձևավորված իրավիճակը այս տրամաբանության վառ օրինակներից է։
Չնայած Վիկտոր Օրբանը պաշտոնավարել է երկու ժամկետից ավելի, իր աթոռին կառչելու նրա փորձերը սկսվել են նրա երկրորդ ժամկետից: Նա վերաձևակերպեց ընտրական կանոնները՝ իշխող կուսակցությանը օգտին, ներառյալ խորհրդարանում տեղերի թվի կրճատումը և երկրորդ փուլի վերացումը: Նա վերահսկողություն հաստատեց հիմնական ինստիտուտների նկատմամբ՝ վախը որպես իշխանությունը պահպանելու գործիք օգտագործելով:
Այսօր նույն տրամաբանությունը, տարբեր դրսևորումներով, նկատելի է նաև Հայաստանում։ Գործող իշխանությունը քայլ առ քայլ ամրապնդում է իր դիրքերը՝ վերահսկողություն սահմանելով պետական ինստիտուտների վրա և նվազեցնելով հակակշիռների դերը։ Դատարանների անկախության սահմանափակումը, լրատվամիջոցների նկատմամբ ճնշումները և ընդդիմադիր տրամադրություններ ունեցող քաղաքացիների նկատմամբ քրեական հետապնդումները ստեղծում են այնպիսի միջավայր, որտեղ իշխանությունը սկսում է գործել առանց իրական սահմանափակումների։
Ավելի մտահոգիչ է այն, որ իշխանության պահպանման համար կիրառվող գործիքակազմը դառնում է ավելի կոշտ։ Գույքի բռնագրավման և տնտեսվարողների նկատմամբ ճնշումների մասին խոսակցությունները, պետական միջամտության աճը տնտեսության մեջ և ընտրովի մոտեցումները բիզնեսի նկատմամբ ազդակ են, որ երկրում նվազում է իրավական կանխատեսելիությունը։ Սա իր հերթին հարվածում է ներդրումային միջավայրին և խոչընդոտում տնտեսական զարգացմանը։
Տնտեսական դաշտում ստեղծված խնդիրները, որոնք հաճախ ծածկվում են ցուցադրական վիճակագրությամբ, աստիճանաբար դառնում են ավելի ակնհայտ։ Բնակչության նվազումը, գյուղատնտեսության և փոքր բիզնեսի զարգացման խոչընդոտները, սոցիալական ոլորտներում՝ կրթության և առողջապահության որակի անկումը, ինչպես նաև թոշակառուների ծանր վիճակը խոսում են համակարգային խնդիրների մասին։ Այս ամենը խորանում է արտաքին քաղաքական մարտահրավերների ֆոնին, մասնավորապես՝ Ռուսաստանի հետ հարաբերությունների վատթարացման պայմաններում, ինչը կարող է լրացուցիչ տնտեսական և սոցիալական ճնշումներ ստեղծել։
Այս համատեքստում առավել վտանգավոր է իշխանության անպատժելիության զգացումը։ Երբ կառավարման համակարգը կենտրոնանում է մեկ ուժի ձեռքում և զրկվում հակակշիռներից, քաղաքական գործընթացը դադարում է ծառայել հանրային շահին և սկսում է սպասարկել իշխանության վերարտադրության նպատակին։
Արդյունքում ձևավորվում է փակ շրջան, որտեղ երկարատև իշխանությունը ոչ միայն չի լուծում կուտակված խնդիրները, այլև ստեղծում է նորերը՝ խորացնելով հասարակության բևեռացումը և նվազեցնելով պետական կառավարման արդյունավետությունը։
Ընդդիմադիր գործիչները, չափազանց երկար մնալով իշխանության մեջ, դառնում են նույն հին «նախկինները», ովքեր խնդիրներ չեն լուծում, այլ պարզապես ստեղծում են գործողության տպավորություն։
Բաքվում դատում են Հայաստանին. ինչո՞ւ է Փաշինյանի իշխանությունը լռում. Էդմոն Մարուքյան
«Ընդդիմությունը գնում է «պատերազմ». ինչպիսի՞ն է լինելու ապագա խորհրդարանը». «Փաստ»
Զանգեզուրի պղնձամոլիբդենային կոմբինատի և ԵՊՀ-ի համագործակցությունը շարունակվում է
Խնդիրը լուծվեց․ ինչպես խոստացել էինք Կուրթանի, Գյուլագարակի, Գարգառի մեր աշխատասեր գյուղացիներին․ Նա...
Դավիթ Ղազինյանի գործը ռեկորդային արագությամբ ուղարկել են դատարան, գիտեին՝ մանդատ վերցնելու օրն է
Նարեկ Կարապետյանի հետ կապված միայն կարող է լինել քաղաքական հետապնդում, պատվեր ու վրեժխնդրություն
Իշխանությունների պատճառով մեր երկրում մարդիկ դարձել են շատ կոնֆլիկտային, իսկ կյանքը՝ լարված. Մենուա ...
Հայկական պետականության «ողնաշարի» թիրախավորումը. ինչպե՞ս է Բաքվի բազմամյա երազանքն իրականություն դառ...
Նարեկ Կարապետյանը պատգամավոր է լինելու, բայց ԿԸՀ-ն իր մասով միջնորդություն պիտի այսօր քննի
ԲՐԻԿՍ-ը պարտավոր է հրապարակավ պաշտպանել և իր գործողություններով աջակցել Իրանին․ Խաչիկ Ասրյան