Չի կարելի ձևական պրոցեսներ ապահովելու համար ուրիշի ձեռքին խաղալիք դառնալ․ «Հրապարակ»

«Հրապարակ օրաթերթ» գրում է․ «Երեկ, առավոտյան ժամը 10։00-ին հայկական քաղհասարակության 5 ներկայացուցիչ չարտերային թռիչքով մեկնեցին Բաքու։ Պատվիրակության մեջ են Արեգ Քոչինյանը, Բորիս Նավասարդյանը, Նարեկ Մինասյանը, Նաիրա Սուլթանյանը, Սամվել Մելիքսեթյանը։ Արեգ Քոչինյանն «Անվտանգային քաղաքականության հետազոտական կենտրոն» ՀԿ նախագահն է, 2018-2020թթ․ աշխատել է ՀՀ Անվտանգության խորհրդում՝ որպես մամուլի քարտուղար։ 2022-2024թթ․ եղել է «Իքս-արտ» համակարգիչների խանութի փոխտնօրենը։ Ընկերության անվան հետ է կապված 2024-ին ձեռք բերված գերհամակարգչի պատմությունը, որի գնման համար կառավարությունը ծախսել էր 2․7 մլրդ դրամ։ Քոչինյանը 2022-ին հիմնադրել է նշված հետազոտական կենտրոնը։

Նարեկ Մինասյանը Քոչինյանի հիմնադրած «Անվտանգային քաղաքականության հետազոտական կենտրոն» ՀԿ ասոցացված փորձագետ է, զուգահեռ աշխատում է Հանրային հեռուստաընկերությունում՝ որպես քաղաքական լրագրող։ 2014-2018թթ․ եղել է «Հայացք» վերլուծական կենտրոնի ռազմաքաղաքական անվտանգության փորձագետը։

Անվտանգային քաղաքականության հետազոտական կենտրոնից պատվիրակության մեջ ընդգրկված մյուս անդամը փորձագետ, քաղաքագետ Սամվել Մելիքսեթյանն է։ Նա 2009-ին ավարտել է Դոնի Ռոստովի Հարավային Դաշնային համալսարանի քաղաքագիտության ֆակուլտետը։ Բորիս Նավասարդյանը, որը, իր պնդմամբ՝ կառավարության առաջարկով է ընդգրկվել խմբում, Երեւանի մամուլի ակումբի նախագահն է՝ 1995 թվականից, 2023-ից ակումբի պատվավոր նախագահն է։ Խմբում է նաեւ Ժողովրդավարության զարգացման հիմնադրամի տնօրեն Նաիրա Սուլթանյանը։ Հիշեցնենք, որ մեկ ամիս առաջ՝ հոկտեմբերի 21-22-ին, Երեւան էին ժամանել ադրբեջանցի պատվիրակներ, այդ թվում՝ Լաչինը փակող էկոակտիվիստ կոչվածը։ Սա, ըստ էության, պատասխան այց է։ Կառավարությունն այս այցի համար հատկացրել է 17․5 միլիոն դրամ։ Ադրբեջանական լրատվամիջոցները գրել են, որ հայաստանյան քաղհասարակության ներկայացուցիչները չեն տեսակցելու հայ ռազմագերիներին, եւ նրանց վերադարձի մասին քննարկում չի լինելու: Մենք տեղեկացանք, որ նրանք Բաքու են մեկնել Խաչատուր Սուքիասյանին պատկանող FlyOne ավիաընկերության օդանավով:

Իրավապաշտպան Նինա Կարապետյանցը, մեզ հետ զրույցում անդրադառնալով այս այցին, նկատում է. «Այս ամենը սպասելի էր: Սա Երեւան կատարած այցի պատասխանն էր: Չեմ զարմանում՝ տեսնելով այն մարդկանց անունները, ովքեր մեկնել են Բաքու: Բնականաբար, պետք է Բաքու մեկնեին նրանք, ովքեր իշխանության հետ բացարձակ, 100 տոկոսով համախոհներ են: Բաքու չէր կարող մեկնել մեկը, որի խոսույթն իշխանության հետ համաձայնեցված չլիներ: Բնականաբար, դժվար է ակնկալել, որ այս մարդկանցից գոնե մեկը կխոսի հայ ռազմագերիների մասին: Խիստ կասկածում եմ, որ ես՝ որպես իրավապաշտպան երբեւիցե կհրավիրվեմ նման միջոցառումների, որովհետեւ իմ դիրքորոշումը շատ հստակ է: Խաղաղության գնացող երկրները չեն կարող ունենալ այնպիսի խոսույթ, որը մենք լսում ենք Բաքվից՝ պետական մակարդակով: Չի կարող լինել հաշտության մասին պրոցես, եթե հայ մարդկանց ապօրինաբար շարունակում են դատել, եթե Հայաստանի տարածքները համարում են պատմական ադրբեջանական: Ու էլի կան բազմաթիվ խնդիրներ, որոնք ունեն հստակեցման կարիք։ Ինչու, որովհետեւ խաղաղության գնացող կողմը չի կարող դա անել միակողմանի՝ իր հաշվին: Չի կարող այնպես լինել, որ զիջողը լինի միայն Հայաստանը, զիջումների պետք է գնան բոլոր կողմերը, ինչը մենք չենք տեսնում, ցավոք։ Թեպետ ես վստահ եմ, որ գերիների մի մասն ընտրություններին ընդառաջ վերադառնալու է Հայաստան, եւ դա լինելու է Ալիեւի նվերը Նիկոլ Փաշինյանին՝ իր դիրքերն ամրապնդելու համար: Իհարկե, ուրախալի է, որ անգամ մեկ գերի վերադառնա, սակայն պետք է հասկանանք, թե որն է լինելու այդ ամենի գինը»:

Երբ Ադրբեջանի քաղհասարակության ներկայացուցիչները ժամանեցին Հայաստան, դրա նպատակը պարզ էր՝ աշխարհի աչքին թոզ փչել, իսկ ո՞րն է Հայաստանի նպատակը։ «Հայկական կողմն էլ է ցանկանում միջազգային հանրության մոտ տպավորություն ստեղծել, որ Ադրբեջանը քաղաքակիրթ երկիր է եւ փորձում է խաղաղության գնալ: Այս ամենն արվում է այդ պրոցեսի բեմադրման համար: Ես չեմ ասում, որ Հայաստանն ու Ադրբեջանը չպետք է երկխոսության մեջ մտնեն, ոչ, սակայն ամեն ինչ պետք է լինի առողջ տրամաբանության մեջ: Չի կարող Հայաստան գալ մեկը, որը մասնակցել է ցեղասպանական բնույթի գործողությունների՝ բնապահպանի անվան տակ, հայտնի տիկնոջ մասին է խոսքը, որը սովի է մատնել 120 հազար մարդու: Նման մեկին Հայաստան ուղարկելը պարզապես մեսիջ էր, չեմ ուզում կոպիտ բառ ասել, իսկ Հայաստանի կողմից նրան ընդունելը թուլամորթության նշան էր: Հայաստանը պետք է ասեր, որ այդ տիկինը մեզ համար անցանկալի է՝ պարզ պատճառով: Չի կարելի ձեւական պրոցեսներ ապահովելու համար ուրիշի ձեռքին խաղալիք դառնալ»:

Մանրամասն՝ թերթի այսօրվա համարում։